Driekoningen taart – ciasto Trzech Króli


We Flandrii dzieci wciąż jeszcze chodzą od drzwi do drzwi,
w Holandii prawie już nie (dziękuję za zdjęcie)

Trzech Króli (Objawienie Pańskie, Epifania) to święto religijne, które kiedyś obchodzili zarówno protestanci, jak i środowiska katolickie. Dzieci w liczbie co najmniej trzech odwiedzały domy, ubrane w chusty jako płaszcze i korony na głowach. W rękach miały latarnię lub gwiazdę, a jedno z dzieci było uczernione sadzą. Pod każdymi drzwiami śpiewały piosenkę i czasem dostawały cukierki, a częściej kawałek ciasta lub jabłko.

W mojej młodości śpiewano wtedy piosenkę:
„Drie koooningen, drie koooningen,
geef mij nen nieuwen (h)oed.
Mijnen ouwen is verslee-eeten,
mijn moeder mag ’t nie wee-eeten.
Mijn vader heeft het geld,
op de russel geteld”…

W regionach katolickich na elewacji wypisywano rok i litery CMB (po łacinie: „Chrystus pobłogosławił ten dom”):

Święto Objawienia Pańskiego jest to bowiem moment w roku, w którym święci się wodę święconą. Woda z Objawienia Pańskiego jest najpotężniejszą wodą święconą i była również używana przez cały rok dla chorych i umierających.

Kiedyś odbywały się pochody Trzech Króli z latarniami i gwiazdą. Dzieiaj obchody Trzech Króli to zupełny wyjątek. Nigdzie w Biblii nie mówi się bowiem o trzech królach, którzy odwiedzają nowo narodzonego Chrystusa w stajence. Ze wschodu przybyli tylko mędrcy z darami. Później dodano, że byli królami. A jeszcze później, że było ich trzech. Dopiero po kilku stuleciach otrzymali imiona: Kacper, Melchior i Baltazar. Przez długi czas byli często przedstawiani przez artystów.

6 stycznia, na Trzech Króli, na stole stawiano ciasto. Jest to ciasto z masy migdałowej (frangipane), zawierające w środku monetę, fasolkę (lub kilka) lub porcelanową figurkę. Kto w swoim kawałku znajdzie fasolkę, monetę lub figurkę, jest tego dnia królem i może na przykład powiedzieć, co chce tego dnia zjeść.

Frangipane to ciasto zrobione z masła, cukru, mielonych migdałów, jajek i mąki.

Charakterystyczną cechą ciasta na Święto Trzech Króli jest też warstwa lukru na wierzchu.

Driekoningen taart – ciasto Trzech Króli

Składniki: 100 g mąki, 2 łyżeczki proszku do pieczenia, 120 g mielonych migdałów, odrobina esencji migdałowej, 3 jajka, 2 opakowania cukru waniliowego lub trochę domowego cukru waniliowego, 200 g masła, 200 g jasnobrązowego cukru, trochę soli.

Masło musi mieć temperaturę pokojową. Wymieszaj masło z cukrem, cukrem waniliowym i solą. Następnie dodawaj po kolei jajka – trzeba je ubić z resztą składników. Przesiej mąkę i dodaj migdały. Teraz wymieszaj esencję z ciastem. Kiedy ciasto będzie gotowe, odstaw je na 15 minut do oziębienia.

Jako nadzienia używa się kremu banketbakkersroom (czyli crème pâtissière, krem w typie budyniu)

Składniki: 1 szklanka mleka, 35 g cukru, 1 żółtko, 3 łyżeczki mąki, 1 laska wanilii, kilka ziarenek soli,

wymieszanego z amandelspijs (pastą migdałową)

Składniki: 150 g migdałów pokrojonych w plasterki, 150 g cukru pudru, 1 białko jajka, można także dodać trochę skórki cytryny i esencji migdałowej.

Przygotowanie amandelspijs: wymieszaj migdały, cukier i białko jaja (i ewentualnie trochę esencji migdałowej). Dodanie startej skórki z cytryny dodatkowo poprawi smak.

Przygotowanie banketbakkersroom: gotuj mleko z laską wanilii przez 30 minut. Następnie zeskrob zawartość laski i dodaj do mleka. Wymieszaj mąkę, żółtko, cukier i rozpuść w zimnym mleku. Dodaj tę mieszankę do jeszcze ciepłego mleka waniliowego z kilkoma ziarenkami soli, mieszając. Dobrze mieszaj przez 5 minut, trzymając na ogniu, ale nie pozwól, żeby płyn się zagotował. W ten sposób otrzymasz smaczny krem banketbakkersroom. Ostudź go, od czasu do czasu mieszając, aby uniknąć powstania skórki.

Składanie ciasta

Rozwałkuj ciasto na 2 plastry. Obetnij je, aby powstały koła. Umieść jedno na posmarowanej masłem i mąką blasze do pieczenia (w razie potrzeby użyj papieru do pieczenia). Posmaruj ubitym jajkiem. Na ciasto wyłóż krem migdałowy (powstały z obu mas) w odległości 5 cm od krawędzi. Na nadzieniu połóż monetę, fasolę lub figurkę. Następnie nałóż drugi kawałek ciasta. Posmaruj boki ubitym jajkiem i poprzyciskaj brzegi widelcem. Posmaruj wierzch resztą ubitego jajka.

Ciasto umieść w rozgrzanym do temp. 175°C piekarniku na 45 minut. Do wykończenia użyj lukru, zrobionego ze 100 g cukru pudru i 1 łyżki płynu (wody, mleka lub soku owocowego).

Wymieszaj cukier z płynem i podgrzej, mieszając, aż cukier całkowicie się rozpuści. Następnie polej ciasto lukrem.

Nigdy nie należy od razu wyrzucać laski wanilii. Po ugotowaniu pozostaw ją do wyschnięcia i włóż do słoika z drobno zmielonym cukrem. Po mniej więcej tygodniu cukier cudownie pachnie wanilią. Jeśli robisz to stale, zawsze masz w domu naturalny cukier waniliowy. W tym celu sam bardzo drobno mielę cukier trzcinowy. Połączenie lekkiego karmelowego smaku cukru trzcinowego z zapachem wanilii jest idealne.

Źródło: Nederlands Dis